Оригинал данной статьи опубликован в газете «Азербайджанский Конгресс» № 24 (320), 19 июля 2013 г. https://xn--80antb.xn--p1ai/novyj-put-razvitiya-diaspora-nasha-byl-i-bol/
Rəfael Quliyev: “Diasporlar təkcə məsləhətçi kimi deyil, həm də bələdçi kimi çıxış edə bilərlər”
19.08.2013 15:57
Azərbaycan diasporu hər ötən il yeni bir inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. İldən-ilə bu istiqamətdə müşahidə edilən müsbət dəyişikliklər ayrı-ayrı ölkələrdə mövcud olan Azərbaycan diaspor təşkilatlarının fəaliyyətində də özünü göstərir. Xüsusilə, bu sırada Rusiya Federasiyasında mövcud olan Azərbaycan diaspor təşkilatlarını qeyd etmək yerinə düşər. Şimal qonşumuzun təkcə paytaxtı və iri şəhərləri deyil, eləcə də əksəriyyət subyektlərində Azərbaycan diasporu öz fəallığı ilə seçilir. Rusiya Federasiyasında uğurla fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatlarından biri də Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresidir. Sözügedən konqresin də Rusiyanın müxtəlif vilayətlərində yerli bölmələri mövcuddur. Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresinin regional təşkilatları arasında öz fəallığı ilə seçilənlərdən biri də Çelyabinsk vilayəti regional bölməsidir. Konqresin sözügedən regional bölməsi yarandığı gündən bu vilayətdə Azərbaycanla əlaqədar bir sıra tədbirlər həyata keçirib, ölkəmizin mədəniyyətinin təbliği istiqamətində tədbirlər, layihələr reallaşdırıb. Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresinin Çelyabinski vilayəti regional bölməsinə dəyərli soydaşımız Rəfael Quliyev rəhbərlik edir. Eyni zamanda “Ozan” Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin (OAMM) sədri olan Rafael Quliyev rəhbərlik etdiyi mərkəz vasitəsilə ilə Azərbaycanı adıçəkilən bölgədə təbliğ edir.
Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresi Çelyabinsk vilayəti regional bölməsinin sədri, “Ozan” Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin rəhbəri Rafael Quliyev Azərbaycan diasporunun bu günkü durumu, qarşıda duran vəzifələr və perspektivlərlə bağlı fikirlərini bölüşüb. Soydaşımız diaspor sahəsində mövcud olan problemlər və onların həlli yollarından da danışıb: “Azərbaycan diasporunun nümayəndəsi olaraq bir-çox həmyerlilərlə, Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresinin üzvləri ilə, adi insanlarla apardığım söhbətlər məni vadar edir ki, təkcə Çelyabinsk diasporunun problemləri və məsələləri haqda danışmayım. Bu problemlər, zənnimcə, ümum əhəmiyyət kəsb edən məsələlərdir. Biz. Çelyabinskdə fəaliyyətə mədəniyyət istiqamətli bir ictimai təşkilatı kimi başladıq. Bizim əsas məsələlərimiz yalnız iki hissədən ibarət olub. Birincisi mühacirlərə, həmyerlilərimizə yerli cəmiyyətə uyğunlaşmaq üçün kömək etmək, ikincisi yerli əhali və hakimiyyətlə dostluq əlaqələrinin qurulması”. Həmyerlimiz qeyd edir ki, zaman keçdikcə bu iş ildən-ilə inkişaf edərək, həm şaquli, həm də üfiqi genişlənərək yeni səviyyəyə qalxır: “İndi biz təkcə diaspor daxili ünsiyyət qurmuruq. Artıq biz Cənubi Uralın bütün ictimai-siyasi proseslərinin tam hüquqlu iştirakçılarına çevrilmişik. Artıq 11 ildir ki, biz “Ozan” qəzetini buraxırıq, Həmçinin mərkəz olaraq “Dostluğun ipək yolu” adlı kitabı iki dəfə nəşr etdirmişik”. Rəfael Quliyev deyib ki, rəhbərlik etdiyi mərkəz fəaliyyəti dövründə mədəni sahədə bir sıra addımlar atıb, layihələr həyata keçirib. Belə ki, “Çelyabinsk–Bakı”. “Azərbaycanda 7 gün”, “Dağlıq Qarabağ”, “Dostluqun ipək yolu”, “Müharibənin uzun sürən əks-sədası” kimi kataloqlar buraxılıb, bir-neçə sənədli filmlər çəkilib və sərgilər təşkil olunub: “Bunları saymaqda ,özümüzü tərifləmək üçün demirəm. Göstərmək istəyirəm ki, birinci – ilkin məsələlər tam şəkildə yerinə yetirilmişdir və indi diaspor hərəkatı elə bil ki, ikinci dairəyə keçir. Lakin bu dairə həmin dairədir. Sadəcə biz keçənləri təkrarlayırıq. Bu pis deyil, lakin hər bir istənilən iş istər-istəməz inkişaf tələb edir. Bu, diaspor hərakatında da lazımdır. O bazanı ki, biz yaratmışıq, bu gün həmin baza bizim tamamilə sonrakı pilləyə qalxmağımıza imkan yaradır. Söhbət ondan gedir ki, bizim mədəniyyət mərkəzlərimiz, Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresi şöbələrimiz, Rusiya regionlarında Azərbaycanın bir növ adacıqlarına çevrilmişdir. Çünki bir tərəfdən, biz öz vətənəmizi yaxşı tanıyırıq, onun xüsusiyyətlərini, insanlarını bilirik, digər tərəfdən yerli koloriti də pis bilmirik. Bu müddət ərzində biz yerli sakinləri, ümumilikdə cəmiyyəti regionların tələbatını öyrənmişik. Başqa cür desək, diasporlar təkcə məsləhətçi kimi deyil, həm də əmək mühacirətinin, sahibkarlar arasında əlaqələrin inkişafının təşkilində, iki qardaşlaşmış şəhərlər arasında partnyor əlaqələrinin yaranmasında, humanitar və iqtisadi əlaqələrin təşkil olunmasında, qarşılıqlı investisiyaların cəlb olunmasında bir başa bələdçi kimi də çıxış edə bilirlər. Buna əyani bir misal:göstərmək mümkündür. Belə ki, keçən il Çelyabinsk boru-prokat zavodunun nümayəndə heyəti satış üçün yeni bazar və partnyor axtarışı məqsədilə Bakıya getmişdir. Səfər zamanı müəyyən görüşlər, danışıqlar olmuşdur. Lakin onu da qeyd edim ki, həmin görüşlər, danışıqlar nəticəsiz qalmışdır. Niyə? Biznesə nə mane olmuşdur? Yəqin ki, bir qədər inamsızlıq, əlaqələndirici həlqənin olmaması, iş prosesində hər iki tərəfin müəyyən incəliyi bilməməsi və s. Bütün bunlar öz mənfi rolunu oynamamışdır. Düzdür, mənə etiraz edə və deyə bilərlər ki, vasitəçi firma yarat və işlə. Lakin mən dediyim o deyil.. Ümumiyyətlə kommersiya müəssisəsi həmişə mənfəətin əldə olunmasına yönəlir. Diaspor isə xalq diplomatiyasının inkişafına. Əminəm ki, birləşərək, biz iqtisadi, diplomatik və əlbəttə ki, ictimai stabilliyi təmin etmiş olarıq. Bununla da “Yeni inkişaf yolunu” müəyyən edərik. Bunun üçün nə lazımdır və mənə hansı köməklik gərəkdir? Mən, indi, regionda bu kimi diaspor rəhbərləri adından, tarixi vətənimizlə sıx iqtisadi, mədəni əlaqələri olan dünyada ən böyük iki milyonlu Azərbaycan diasporu adından deyirəm. Eyni zamanda ÜmumRusiya Azərbaycanlıları Konqresinin üzvləri, Azərbaycan Respublikası və Rusiya Federasiyası qarşısında diasporun ümumiləşdirmiş rəyinin nüfuzlu əlaqələndiricisi adından deyirəm ki, bizə kömək lazımdır. Birincisi, imic; ikincisi, birləşdirici, üçüncüsü, metodiki-məlumatlandırıcı köməklik. Düzünü deyim, Çelyabinsk vilayətində, onun hakim strukturlarında azərbaycanlıların yüksək nüfuza malik olması tək bizim gündəlik işlərimizdə yaranmamışdır. Bü cür milli diasporlar çoxdur və nə üçün rəhbərlik azərbaycanlıları secməlidir? Çelyabinsk vilayətinə Moskvadan və Azərbaycandan yüksək qonaqlar gələndə bizim fəaliyyətimiz yerli hakimiyyətin xüsusi diqqətini və yüksək qiymətini almışdır. Qarşılıqlı münasibərtlərdə əsas dönüş Rusiya Federasiyasında Azərbaycan ili çərçivəsində Azərbaycanın mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğlunun Moskvaya gəlişi ilə oldu. Vilayət qulluqçuları, bu cür böyük bir insanın öz həmvətənlərinə necə xeyirxahcasına münasibət bəslədiyini gördükdən sonra həmin dairələrin bizlərə münasibəti dəyişdi və müsbət istiqamətdə inkişaf etdi”. Həmyerlimiz onu da qeyd edib ki, həmin təcrübə onlara işin yeni istiqamətini göstərib: “Sonradan biz, iki ölkənin müxtəlif səviyyəli nümayəndələrinin, rəhbərlərinin görüşlərini təşkil etməyə başladıq, Çelyabinsk qulluqçularını Bakıya müxtəlif forumlara dəvət etdik. Paralel olaraq azərbaycanlıları Çelyabinskə dəvət etdik. 2010-cu ildə, biz, Cənubi Ural və Azərbaycan arasında xalqlar dostluqu dekadasını keçirdik. Nəticədə Azərbaycan və Çelyabinsk mədəniyyət nazirlikləri arasında mədəni əməkdaşlıq haqqında memorandum imzalandı. Bizim son əsas tədbirlərimizdən biri isə, Azərbaycanın ümummilli lideri olan Heydər Əliyevin 90 illiyinə həsr olunmuş ”Rusiya-Azərbaycan” festival-konkursu olmuşdur. Həmin tədbir Azərbaycan və Çelyabinsk vilayətinin hökümətləri tərəfindən bəyənilmişdir”. ÜmumRusiya Azərbaycanlıları Konqresinin Çelyabinsk vilayəti regional təşkilatının rəhbəri, “Ozan” Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin sədri vurğulayıb ki, “Ozan” AKS-ın 15 il əvvəl başlanmış olduğu xeyirxah iş bu gün beynəlxalq səviyyəyə qalxmışdır: “Təəssüf ki, 2-3 passionar güclə bura yeni insanları cəlb etmək, yeni layihələrə təkan vermək bir qədər çətindir. Vəziyyəti düzəltmək üçün ÜmumRusiya Azərbaycanlıları Konqresinin təcrübıli əli olmalıdır. Məhz ÜmumRusiya Azərbaycanlıları Konqresinin nüfuzu, XXI əsrin yeni tarixi reallıqlarında diaspor hərəkətinin “Yeni inkişaf yolu” strategiyasının həyata keçirilməsi üçün əsaslandırıcı baza ola bilər Biz, Konqresin rəhbərliyi altında işləməyə razıyıq. Öz ərazilərimizdə elə insanlar axtarırıq ki, onların münasibətlərindən fayda və yüksək dividentlər əldə olunsun. Buradan digər istiqamət yaranır ki, biz ÜmumRusiya Azərbaycanlıları Konqresinin köməyinə möhtacıq. Bizə müxtəlif istiqamətlərdə informasiya materialları, Rusiya diasporlarının ümumi təcrübəsi lazımdır və biz dərk etməliyik ki, harada və nə üçün bizim kolleqalar uğursuzluqlara məruz qalıblar. Bu məlumatlara əsaslanaraq Konqres müxtəlif mövzulara aid metodiki göstərişlər hazırlaya bilər ki, bu da bizə gündəlik təcrübəmizdə köməklik edər. Fikrimcə belə ideyalar diasporlarla işi yeni səviyyəyə qaldıra bilər, Düşünürəm ki, iki dost dövlətin xoşbəxtliyi üçün işimizə əlavə məzmun və mahiyyət verə bilər”.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında KİV-in İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyilə çap edilmişdir
http://www.olaylar.az/news/diaspora/51083